https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=bedaren
bedaren - Bewerkingsoverzicht
2026-04-16T03:26:50Z
Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki
MediaWiki 1.31.0
https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=bedaren&diff=6758&oldid=prev
Olivier van Renswoude op 11 jan 2016 om 00:51
2016-01-11T00:51:27Z
<p></p>
<table class="diff diff-contentalign-left" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="nl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">← Oudere versie</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #222; text-align: center;">Versie van 11 jan 2016 om 00:51</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7" >Regel 7:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Regel 7:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>On. ''dasast'' ‘moe, uitgeput raken’ (nijsl. ''dasa'' ‘moe worden’, nno., nzw. ''dasa'' ‘luieren’, nde. ''dase'' ‘lui zijn’) < pgm. ''*dasōn-'' dan wel ''*dasēn-'', een Verner-nevenvorm van het vorige werkwoord.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>On. ''dasast'' ‘moe, uitgeput raken’ (nijsl. ''dasa'' ‘moe worden’, nno., nzw. ''dasa'' ‘luieren’, nde. ''dase'' ‘lui zijn’) < pgm. ''*dasōn-'' dan wel ''*dasēn-'', een Verner-nevenvorm van het vorige werkwoord.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Os. ''derni'' ‘verborgen’, ohd. ''tarni'' ‘id.’, oe. ''dierne'' ‘id.’ < pgm. ''*daznja-'', ouder ''*dazna-'' ‘(uit het zicht) gelegd/gezet/geplaatst’.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Os. ''derni'' ‘verborgen’, ohd. ''tarni'' ‘id.’, oe. ''dierne'' ‘id.’ < pgm. ''*daznja-'', ouder ''*dazna-'' ‘(uit het zicht) gelegd/gezet/geplaatst’ <ins class="diffchange diffchange-inline">of ‘stilgehouden’</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>On. ''des'' ‘hooimijt’ (nijsl. ''des'' ‘id.’, nno. ''desja'' ‘kleine hoop’) < pgm. ''*dasjō(n)-'' ‘bijeenlegging/-zetting/-plaatsing’</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>On. ''des'' ‘hooimijt’ (nijsl. ''des'' ‘id.’, nno. ''desja'' ‘kleine hoop’) < pgm. ''*dasjō(n)-'' ‘bijeenlegging/-zetting/-plaatsing’</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mnl. ''daes'' ‘suf’ (nnl. ''daas''), on. ''dási'' ‘stumper’ (nno., nde. ''dåse'') < pgm. ''*dēsa-'' <del class="diffchange diffchange-inline">‘moe, geneigd </del>tot liggen/<del class="diffchange diffchange-inline">zitten’</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Mnl. ''daes'' ‘suf’ (nnl. ''daas''), on. ''dási'' ‘stumper’ (nno., nde. ''dåse'') < pgm. ''*dēsa-'' <ins class="diffchange diffchange-inline">‘geneigd </ins>tot liggen/<ins class="diffchange diffchange-inline">zitten, zich niet of nauwelijks bewegende’</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">On</del>. ''dæsa'' ‘op iets blazen, geringschatten’ (eig. ‘blazen van vermoeidheid, moe zijn’), ''dæsinn'' ‘lui, traag’, ''dæstr'' ‘afgemat’ (nijsl. ''dæsa'' ‘blazen, steunen’, ''dæsast'' ‘bijna omkomen vanwege kou of smart’, nno. ''dæsa'' ‘uitgeput zijn vanwege vorst of slecht weer’ < pgm. ''*dēsjan-'' <del class="diffchange diffchange-inline">‘moe zijn/worden’</del>, een afleiding van het vorige woord.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">Vnnl. ''bedaest'' ‘stil van schrik, ontzet, versteld’ en met i-umlaut ''bedeest'' (nnl. ''bedeesd'' ‘beschroomd, verlegen’), on</ins>. ''dæsa'' ‘op iets blazen, geringschatten’ (eig. ‘blazen van vermoeidheid, moe zijn’), ''dæsinn'' ‘lui, traag’, ''dæstr'' ‘afgemat’ (nijsl. ''dæsa'' ‘blazen, steunen’, ''dæsast'' ‘bijna omkomen vanwege kou of smart’, nno. ''dæsa'' ‘uitgeput zijn vanwege vorst of slecht weer’<ins class="diffchange diffchange-inline">) </ins>< pgm. ''*dēsjan-'', een afleiding van het vorige woord.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>De onderliggende wortel ''*das-, *dēs-'' ‘(zich) leggen, zetten, plaatsen’ is de voortzetting van pie. ''*d<sup>h</sup>(e)h<sub>1</sub>-s-'', een s-uitbreiding bij pie. ''*d<sup>h</sup>eh<sub>1</sub>-'' ‘leggen, zetten, plaatsen, verrichten’ (LIV<sup>2</sup> 136), waarvan de o-trap ''*d<sup>h</sup>oh<sub>1</sub>-'' leidde tot pgm. ''*dōn-'' (nnl. ''doen''). Buiten het Germaans vinden we tevens met s-uitbreiding o.a. Sanskriet ''dhāsatha'' ‘(gij) zult verlenen’ en Grieks ''thḗsō'' ‘(ik) zal zetten’.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #222; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>De onderliggende wortel ''*das-, *dēs-'' ‘(zich) leggen, zetten, plaatsen’ is de voortzetting van pie. ''*d<sup>h</sup>(e)h<sub>1</sub>-s-'', een s-uitbreiding bij pie. ''*d<sup>h</sup>eh<sub>1</sub>-'' ‘leggen, zetten, plaatsen, verrichten’ (LIV<sup>2</sup> 136), waarvan de o-trap ''*d<sup>h</sup>oh<sub>1</sub>-'' leidde tot pgm. ''*dōn-'' (nnl. ''doen''). Buiten het Germaans vinden we tevens met s-uitbreiding o.a. Sanskriet ''dhāsatha'' ‘(gij) zult verlenen’ en Grieks ''thḗsō'' ‘(ik) zal zetten’.</div></td></tr>
</table>
Olivier van Renswoude
https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=bedaren&diff=6757&oldid=prev
Olivier van Renswoude: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''bedaren''' ww. ‘tot rust (laten) komen’ De verhoudingen lijken als volgt te zijn: Mnl. ''bedaren'' ‘zich bedwingen’ (nnl. ''bedaren''), oe. ''darian'' ‘...'
2016-01-08T15:01:24Z
<p>Nieuwe pagina aangemaakt met ''''bedaren''' ww. ‘tot rust (laten) komen’ De verhoudingen lijken als volgt te zijn: Mnl. ''bedaren'' ‘zich bedwingen’ (nnl. ''bedaren''), oe. ''darian'' ‘...'</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>'''bedaren''' ww. ‘tot rust (laten) komen’<br />
<br />
De verhoudingen lijken als volgt te zijn:<br />
<br />
Mnl. ''bedaren'' ‘zich bedwingen’ (nnl. ''bedaren''), oe. ''darian'' ‘zich stil houden’ (me. ''daren'') < pgm. ''*dazēn-'' ‘zich gelegen/gezeten houden’, een duratief werkwoord.<br />
<br />
On. ''dasast'' ‘moe, uitgeput raken’ (nijsl. ''dasa'' ‘moe worden’, nno., nzw. ''dasa'' ‘luieren’, nde. ''dase'' ‘lui zijn’) < pgm. ''*dasōn-'' dan wel ''*dasēn-'', een Verner-nevenvorm van het vorige werkwoord.<br />
<br />
Os. ''derni'' ‘verborgen’, ohd. ''tarni'' ‘id.’, oe. ''dierne'' ‘id.’ < pgm. ''*daznja-'', ouder ''*dazna-'' ‘(uit het zicht) gelegd/gezet/geplaatst’.<br />
<br />
On. ''des'' ‘hooimijt’ (nijsl. ''des'' ‘id.’, nno. ''desja'' ‘kleine hoop’) < pgm. ''*dasjō(n)-'' ‘bijeenlegging/-zetting/-plaatsing’<br />
<br />
Mnl. ''daes'' ‘suf’ (nnl. ''daas''), on. ''dási'' ‘stumper’ (nno., nde. ''dåse'') < pgm. ''*dēsa-'' ‘moe, geneigd tot liggen/zitten’.<br />
<br />
On. ''dæsa'' ‘op iets blazen, geringschatten’ (eig. ‘blazen van vermoeidheid, moe zijn’), ''dæsinn'' ‘lui, traag’, ''dæstr'' ‘afgemat’ (nijsl. ''dæsa'' ‘blazen, steunen’, ''dæsast'' ‘bijna omkomen vanwege kou of smart’, nno. ''dæsa'' ‘uitgeput zijn vanwege vorst of slecht weer’ < pgm. ''*dēsjan-'' ‘moe zijn/worden’, een afleiding van het vorige woord.<br />
<br />
De onderliggende wortel ''*das-, *dēs-'' ‘(zich) leggen, zetten, plaatsen’ is de voortzetting van pie. ''*d<sup>h</sup>(e)h<sub>1</sub>-s-'', een s-uitbreiding bij pie. ''*d<sup>h</sup>eh<sub>1</sub>-'' ‘leggen, zetten, plaatsen, verrichten’ (LIV<sup>2</sup> 136), waarvan de o-trap ''*d<sup>h</sup>oh<sub>1</sub>-'' leidde tot pgm. ''*dōn-'' (nnl. ''doen''). Buiten het Germaans vinden we tevens met s-uitbreiding o.a. Sanskriet ''dhāsatha'' ‘(gij) zult verlenen’ en Grieks ''thḗsō'' ‘(ik) zal zetten’.<br />
<br />
Niet verwant zijn nnl. ''dazen'' ‘raaskallen’, ne. ''daze'' ‘doen duizelen’ < pgm. ''*dasēn-'', een late, secundair ablautende nevenvorm van pgm. ''*dusēn-'' (waarvoor zie nnl. ''duizelen'') en nnl. ''dwaas'' < pgm. ''*dwēsa-'', al heeft het ongetwijfeld invloed uitgeoefend op pgm. ''*dēsa-'' hierboven.<br />
<br />
<br />
[O.E.C. van Renswoude]</div>
Olivier van Renswoude