https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=kwee%28peer%29 2026-04-21T16:56:18Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.31.0 https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=kwee(peer)&diff=6316&oldid=prev 2014-10-30T13:40:24Z

<p>Nieuwe pagina aangemaakt met &#039;&#039;&#039;&#039;kwee&#039;&#039;&#039;(&#039;&#039;&#039;peer&#039;&#039;&#039;) zn. ‘vrucht, cydonia oblonga’ Mnl. &#039;&#039;quedeboem&#039;&#039; ‘kweeboom’ (1330), verder Mnl. &#039;&#039;que(e)de&#039;&#039; v. ‘kwee’ en &#039;&#039;quede appel&#039;&#039; ‘kweeap...&#039;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>&#039;&#039;&#039;kwee&#039;&#039;&#039;(&#039;&#039;&#039;peer&#039;&#039;&#039;) zn. ‘vrucht, cydonia oblonga’<br /> <br /> Mnl. &#039;&#039;quedeboem&#039;&#039; ‘kweeboom’ (1330), verder Mnl. &#039;&#039;que(e)de&#039;&#039; v. ‘kwee’ en &#039;&#039;quede appel&#039;&#039; ‘kweeappel’. Later valt de &#039;&#039;d&#039;&#039; tussen de klinkers weg, vandaar bij Kiliaan (1599) &#039;&#039;que&#039;&#039; en &#039;&#039;que-appel&#039;&#039; ‘malum cydonium’ naast o.a. &#039;&#039;que-peyre&#039;&#039; ‘malum strutheum’. Het verschil tussen beide samenstellingen wordt in 1554 als volgt door Dodoens beschreven: &#039;&#039;Queappelen sijn tweederleye / Die eene sijn ront ende worden gheheeten Queappelen / Die andere sijn meerder ende ghefatsoeneert ghelijck die Peeren ende dese worden Quepeeren ghenaemt&#039;&#039;. Zie voor meer uitleg en illustraties het Cruijdeboek [http://www.leesmaar.nl/cruijdeboeck/deel6/capitel041.htm]. Nnl. &#039;&#039;kwee&#039;&#039;, &#039;&#039;quee&#039;&#039; blijft tot in de twintigste eeuw in algemeen gebruik naast de samenstellingen &#039;&#039;kweepeer&#039;&#039; en &#039;&#039;kweeappel&#039;&#039;.<br /> <br /> Verwante vormen: Mndd. &#039;&#039;quede&#039;&#039;, Ohd. &#039;&#039;quitina&#039;&#039;, Mhd. &#039;&#039;quiten&#039;&#039;, Mohd. &#039;&#039;Quitte&#039;&#039; f. De afwezigheid van het &#039;&#039;n&#039;&#039;-suffix in het Middelnederlands en -nederduits is opvallend. Mogelijk is *&#039;&#039;kwedene&#039;&#039; &gt; Mnl. *&#039;&#039;kweden&#039;&#039; als een meervoud opgevat, en heeft men er een nieuw enkelvoud &#039;&#039;kwede&#039;&#039; van afgeleid.<br /> <br /> Westgermaans *&#039;&#039;kwidina&#039;&#039; is een leenwoord uit Latijn *&#039;&#039;quidōnea&#039;&#039; dat zelf uit het Grieks komt. De combinatie &#039;&#039;qui&#039;&#039;- gebruikt het Latijn soms om Grieks &#039;&#039;ku&#039;&#039;- weer te geven, al vinden we in geschreven bronnen enkel Lat. &#039;&#039;cydōnia&#039;&#039;. De Oudgriekse vormen &#039;&#039;kudṓnia&#039;&#039; (&#039;&#039;mãla&#039;&#039;) ‘Kydonische (appels)’, &#039;&#039;kudōnéa&#039;&#039; ‘kweeboom’, verwijzen naar de stad &#039;&#039;Kydōnía&#039;&#039; op Kreta. Dat is een volksetymologie: de oudere naam van de vrucht is Gr. &#039;&#039;kudómalon&#039;&#039;, een leenwoord uit Anatolië.<br /> <br /> <br /> Hetzelfde woord belandde nog in een andere vorm in het Latijn, als &#039;&#039;cotōneum&#039;&#039;. De &#039;&#039;t&#039;&#039; kan wijzen op een Etruskisch tussenstadium in de ontlening, maar er kan ook contaminatie met Gr. &#039;&#039;kóttanon&#039;&#039; ‘klein soort vijg’ &gt; Lat. &#039;&#039;cottanum&#039;&#039; in het spel zijn. In het Galloromaans ontstond *&#039;&#039;kodoneum&#039;&#039;, en vandaaruit Oudfrans &#039;&#039;cooin&#039;&#039;, MoFra. &#039;&#039;coing&#039;&#039;. Het Oudfranse woord kwam in het Middelengels als &#039;&#039;coyn&#039;&#039; terecht, waarvan MoE &#039;&#039;quince&#039;&#039; een oorspronkelijk meervoud is. Op *&#039;&#039;kodoneum&#039;&#039; gaan ook de Hoogduitse vormen Ohd. &#039;&#039;kottana&#039;&#039;, &#039;&#039;kutin(n)a&#039;&#039;, &#039;&#039;cudina&#039;&#039;, Mhd. &#039;&#039;kütten&#039;&#039; en Mohd. (verouderd) &#039;&#039;Kütte&#039;&#039; terug, die met &#039;&#039;quitina&#039;&#039;, &#039;&#039;Quitte&#039;&#039; concurreerden. De Westvlaamse, veertiende-eeuwse varianten &#039;&#039;code&#039;&#039; en &#039;&#039;codeappel&#039;&#039; ‘kwee’ (1351) lijken eveneens *&#039;&#039;kodoneum&#039;&#039; voort te zetten.<br /> --[[Gebruiker:Mdevaan|Mdevaan]] 30 okt 2014 14:40 (CET)</div>

Mdevaan