https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=oefenen 2026-04-21T16:56:18Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.31.0 https://www.etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=oefenen&diff=6465&oldid=prev 2015-04-02T17:43:52Z

<p>Nieuwe pagina aangemaakt met &#039;&#039;&#039;&#039;oefenen&#039;&#039;&#039; ww. ‘door herhaling leren’ Middelnederlands &#039;&#039;ufenen&#039;&#039; (1265–70) ‘(beroep, godsdienst) uitoefenen; (land) bewerken; zich inspannen’, Vroegnieu...&#039;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>&#039;&#039;&#039;oefenen&#039;&#039;&#039; ww. ‘door herhaling leren’<br /> <br /> Middelnederlands &#039;&#039;ufenen&#039;&#039; (1265–70) ‘(beroep, godsdienst) uitoefenen; (land) bewerken; zich inspannen’, Vroegnieuwned. &#039;&#039;oeffenen&#039;&#039; ‘zich voortdurend bezighouden met, uitoefenen’, vanaf eind 18e eeuw ook met de huidige betekenis ‘door herhaling een vaardigheid (doen) leren’. &#039;&#039;Oefenen&#039;&#039; gaat op Oudnederlands *&#039;&#039;ōvnan&#039;&#039; terug: bij het contact tussen &#039;&#039;v&#039;&#039; en &#039;&#039;n&#039;&#039; op een morfeemgrens werd de &#039;&#039;v&#039;&#039; een stemloze &#039;&#039;f&#039;&#039; (vergelijk &#039;&#039;erven&#039;&#039; – &#039;&#039;erfenis&#039;&#039;, &#039;&#039;even&#039;&#039; – &#039;&#039;effenen&#039;&#039;). Daarnaast bestaat de eenlettergrepige stam &#039;&#039;oev&#039;&#039;- die hetzelfde betekent: Mnl. &#039;&#039;uven&#039;&#039; (1240, Limburg), sporadisch ook &#039;&#039;oeven&#039;&#039; in later eeuwen, bijv. &#039;&#039;ghehouft&#039;&#039; ‘bewerkt’ (1533), modern Drents &#039;&#039;euven&#039;&#039; ‘hinderen’.<br /> <br /> Verwante vormen van &#039;&#039;oefenen&#039;&#039;: Oudfries &#039;&#039;ōvenia&#039;&#039;, &#039;&#039;ōvonia&#039;&#039;, &#039;&#039;ōfnia&#039;&#039; ‘uitvoeren, volvoeren’ (Modern Fries &#039;&#039;oefenje&#039;&#039; is aan het Nederlands ontleend), uit Proto-Germaans *&#039;&#039;ōbnjan&#039;&#039;-. Verwanten van &#039;&#039;oeven&#039;&#039;: Mnd. &#039;&#039;ōven&#039;&#039; ‘bedrijven, bewerken; plagen’, Oudsaksisch &#039;&#039;ōƀian&#039;&#039; ‘een feestdag vieren’, Mhd. &#039;&#039;üeben&#039;&#039;, &#039;&#039;uoben&#039;&#039;, Ohd. &#039;&#039;uoben&#039;&#039; ‘uitvoeren, uitoefenen, vieren’, Mohd. &#039;&#039;üben&#039;&#039; ‘oefenen’, uit PGm. *&#039;&#039;ōbjan&#039;&#039;- ‘bewerken, uitvoeren’.<br /> <br /> De wortel *&#039;&#039;ōb&#039;&#039;- ‘werk’ zit ook in Ohd. &#039;&#039;uoba&#039;&#039; ‘feest’ (*&#039;&#039;ōb-ō&#039;&#039;-), &#039;&#039;uobo&#039;&#039; ‘boer’, OS &#039;&#039;land-ōƀo&#039;&#039; ‘inwoner’ (*&#039;&#039;ōb-an&#039;&#039;-). Het is een ablautvariant van *&#039;&#039;af&#039;&#039;- ‘werk’, verwant met Latijn &#039;&#039;opus&#039;&#039;, Skt. &#039;&#039;ápas&#039;&#039;- ‘werk’ uit Proto-Indo-Europees *&#039;&#039;h3ep&#039;&#039;- ‘werk’. Mogelijk gaat *&#039;&#039;ōb&#039;&#039; terug op een oorspronkelijke werkwoordsvorm van deze wortel, bijv. een PIE perfectum *&#039;&#039;h3e-h3p&#039;&#039;-. Het wijder verspreide *&#039;&#039;ōbjan&#039;&#039; is een regelmatig causatief bij *&#039;&#039;ōb&#039;&#039;, maar het beperkt verspreide *&#039;&#039;ōbnjan&#039;&#039; lijkt eerder een denominale afleiding van WGm. *&#039;&#039;ōb-n&#039;&#039;- ‘bewerker’. Het Germaans kent ook nog het ww. *&#039;&#039;abnjan&#039;&#039;- (Oudengels &#039;&#039;efnan&#039;&#039;, Oudnoors &#039;&#039;efna&#039;&#039; ‘doen, volvoeren’), mogelijk afgeleid van een (in het Germaans niet geattesteerd) zn. *&#039;&#039;af-n&#039;&#039;- uit PIE *&#039;&#039;h3ep-n&#039;&#039;- (vgl. Skt. &#039;&#039;ápnas&#039;&#039;- ‘bezit’, Het. &#039;&#039;happina&#039;&#039;- ‘rijk’).--[[Gebruiker:Mdevaan|Mdevaan]] 2 apr 2015 19:43 (CEST)</div>

Mdevaan